
De complexe puzzel die bekendstaat als de ‘little red dot's’ is sinds de eerste ontdekking door de James Webb-ruimtetelescoop van NASA in 2022 steeds completer geworden. Nu helpt het spectrum van een bepaald klein rood stipje om veel van de stukjes met elkaar te verbinden. Een team van astronomen onder leiding van Vasily Kokorev van de Universiteit van Texas in Austin heeft het betreffende gelukkige stipje geïdentificeerd: GLIMPSE-17775.

Volgens een nieuwe studie bevat een zeldzame meteoriet die in de Sahara is gevonden het eerste onomstotelijke bewijs van een lang verloren gewaande wereld die qua omvang wellicht met de maan kon wedijveren en slechts enkele miljoenen jaren na de vorming van het zonnestelsel, 4,5 miljard jaar geleden, bestond.

Astronomen hebben ‘zwart goud’ gevonden, een schat aan samensmeltingen van zwarte gaten. De ontdekking werd gedaan door rimpelingen in het weefsel van ruimte en tijd, oftewel de ruimtetijd, te analyseren: zwaartekrachtgolven. Deze enorme verzameling fusies, opgenomen in de Gravitational Wave Transient Catalogue-5.0 (GWTC-5), die dinsdag 26 mei 2026 werd gepubliceerd, zou ons begrip van hoe zwarte gaten elkaar ontmoeten en botsen wel eens kunnen veranderen.

Een zonsondergang is niet alleen prachtig om naar te kijken, maar zegt ook iets over de wisselende temperaturen en dichtheden van de luchtlagen in de atmosfeer van de aarde. Deze lagen breken het licht dat naar ons toe komt op zo’n manier dat de zon, net voordat ze achter de horizon verdwijnt, gehuld lijkt in een gestreept patroon en horizontaal uitgerekt lijkt. Een ander voorbeeld is het fonkelen van sterren aan de nachtelijke hemel, veroorzaakt door schommelingen in dichtheid en temperatuur in de atmosfeer van de aarde.

Ons zonnestelsel trekt momenteel door de Local Interstellar Cloud, een gebied met sterk verdund gas en stof tussen de sterren. Op haar weg neemt de aarde voortdurend ijzer-60 op, een zeldzame radioactieve isotoop van ijzer die ontstaat bij stellaire explosies. Dit is nu bevestigd door een internationaal onderzoeksteam onder leiding van het Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf (HZDR) door middel van analyse van tienduizenden jaren oud Antarctisch ijs. Uit de gestage maar in de tijd variërende instroom concluderen de onderzoekers dat de radioactieve isotoop al sinds een lang vervlogen stellaire explosie in de wolk is opgeslagen. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Physical Review Letters.

Astronomen hebben met behulp van de James Webb-ruimtetelescoop van NASA/ESA/CSA en de Hubble-ruimtetelescoop van NASA/ESA duizenden jonge sterrenclusters in vier nabije sterrenstelsels grondig onderzocht, waarbij ze clusters in verschillende stadia van hun ontwikkeling hebben bestudeerd. Uit hun bevindingen blijkt dat zwaardere sterrenclusters sneller uit de wolken waaruit ze ontstaan tevoorschijn komen, waarbij ze gas verdrijven en het sterrenstelsel met ultraviolet licht vullen. Het resultaat geeft ons een beter inzicht in stervorming in sterrenstelsels, en in hoe en waar planeten kunnen ontstaan.

Met behulp van MIRI (Mid-Infrared Instrument) aan boord van de James Webb ruimtetelescoop (JWST) heeft een team van onderzoekers onder leiding van voormalig MPIA-promovendus (Max Planck Instituut voor Astronomie, Heidelberg, Duitsland) Ph.D.-student Sebastian Zieba (Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian, Cambridge, VS) en Laura Kreidberg, directeur van het MPIA en hoofdonderzoeker van de studie, de samenstelling van het oppervlak van de rotsachtige exoplaneet LHS 3844 b geanalyseerd. Naast het karakteriseren van exoplanetaire atmosferen is het ontrafelen van de geologische eigenschappen van planeten die rond verre sterren draaien de volgende stap in het blootleggen van hun aard.

Uit nieuwe waarnemingen van de raadselachtige buitenringen van Uranus blijkt dat deze nog mysterieuzer zijn dan astronomen hadden gedacht, en hun ongebruikelijke eigenschappen wijzen erop dat er iets raadselachtigs gaande is in het maansysteem van de planeet. Deze waarnemingen suggereren dat kleine, mysterieuze manen met verrassend verschillende eigenschappen de bron zijn van de deeltjes waaruit de twee buitenste ringen bestaan, en dat er waarschijnlijk nog meer onontdekte manen zijn naast de 29 die al rond Uranus bekend zijn.

Ter ere van zijn 36e verjaardag keek de legendarische Hubble-ruimtetelescoop van NASA/ESA terug naar een beeld dat hij in 1997 voor het eerst had vastgelegd: een klein deel van een stervormingsgebied op ongeveer 5000 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Boogschutter, bekend als de Trifidnevel. De opname toont veranderingen die zich op ongelooflijk korte tijdschalen voltrekken en wekt een gevoel van ontzag en verwondering op over ons steeds veranderende heelal.

DESI heeft meer dan 47 miljoen sterrenstelsels en quasars in kaart gebracht en daarmee de grootste 3D-kaart van ons heelal met hoge resolutie tot nu toe gecreëerd. Vanwege de uitstekende prestaties van het instrument en aanwijzingen dat donkere energie mogelijk verandert, zal DESI de waarnemingen voortzetten tot in 2028 en de kaart verder uitbreiden.

De Russische ruimtesonde Vega 1, die op weg is naar de komeet Halley, vliegt langs de planeet Venus en laat er een lander en ballon achter die het oppervlak en de atmosfeer van deze planeet verder onderzoeken. In het midden van de meest actieve van de drie wolkenlagen namen de instrumenten aan boord van de ballon een temperatuur van 300 tot 310 K waar en een luchtdruk van 535 mbar. De ballon zweefde uiteindelijk westwaarts, op praktisch ongewijzigde breedtegraad, met een snelheid van 69 m/sec. Tot op heden blijft het onbekend hoe ver de ballon uiteindelijk vloog, echter ten tijde van het laatste signaal op 13 juni 1985 had hij 11 600 kilometer afgelegd. De metingen van de ballon gaven aan dat het wolkendek sterk verschilde van dat wat Pioneer Venus waarnam.
Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!
Wordt medewerkerDeze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.